HANDSHAKING: İletişimde bulunacak iki aygıtın bağlantı kurmak için

yaptıkları işlem.
HANG: Bilgisayar çalışırken, birden bire hiçbir kullanıcı hareketine

yanıt vermemeye başladığında oluşan durum.
HANGING INDENT: Kelime işlem yazılımlarında ilk satırın diğerlerinden

daha solda yazılması.

HARD CARD: Sabitkart. Genişleme kartı şeklinde üretilmiş sabit disk ve

denetleyicisine verilen isimdir.
HARD CODED: Sabit olarak kodlanmış. Yazılım veya donanıma değişmez

biçimde monte edilmiş olan özelliklere verilen isimdir.
HARD COPY: Basılı kopya. Yazıcıdan alınan çıktıya verilen isimdir.
HARDDISK: Sabitdisk. Bilgisayar üzerindeki bilgi depolama ünitesine

verilen isimdir. Büyük miktarlardaki bilgileri uzun süre saklamak için

kullanılırlar.
HARDDISK DRIVE: Sabitdisk sürücü. Sabitdiske veri yazan ve okuyan

mekanizmaya verilen isimdir.
HARDDISK TYPE: Sabitdisk tipi. Sabitdiskin özelliklerini belirten

numaraya verilen isim.
HARD HYPEN: Kelime işlem yazılımlarında satır sonuna sığmayacak

büyüklükteki sözcüklerin tire işareti ile bölünerek ayrı satırlara

yazılması işlemi.
HARD RETURN: Enter tuşu ile imleci yeni bir satıra gönderme işlemine

verilen isimdir.
HARD SPACE: Kelime işlem yazılımlarında satır sonuna gelen sözcükleri

bölmemek için yapılan işlem. Sözcük bir alt satıra geçer.
HARDWARE: Donanım. Bilgisayar sistemlerinin içinde ünite ve nesnelerin

elle tutulabilir olanlarını nitelemek için kullanılır.
HD/High Density: Yüksek kapasiteli disketlere denir.
HEAD: Kafa. Disket veya sabitdiskteki verileri okuyan ya da yazan

mekanizma.
HEAD CRASH: Okuyucu kafanın disk üzerine düşerek oluşturduğu durumu

belirtir. Çok ciddi bir arızadır.
HEADER: Kelime işlem yazılımları içinde sayfa başında yer alması

istenen ifadeye verilen isim.
HELICAL SCAN CARTRIDGE: Sarmal taramalı kartuş. Video bantlar ile aynı

teknolojiyi kullanan manyetik teyp cinsine verilen isimdir.
HELP: Yardım. Yazılım ile çalışırken, karşılaşılacak sorunlar için daha

önceden hazırlanmış dokümanlara denir.
HEXADECIMAL: Onluk sayı sistemine göre ifade edilen sayıların tümüne

verilen isim. En çok kullanılan sayı sistemidir.
HFS/Hierarchical File System: Hiyerarşik dosya sistemi. Macintosh

bilgisayarlardaki dosya saklama yöntemi.
HIDDEN FILE: Saklı dosya. Bir dosya özelliğidir. Dosyalara erişimi

engellemek için kullanılır. İstendiğinde bu özellik kaldırılabilir.
HIGH DENSITY DISK: Yüksek yoğunluklu disket.
HIGH LEVEL LANGUAGE: Yüksek seviyeli dil. Programlama dilleri arasında

kullanımı daha kolay olan ve üzerinde çalıştığı sisteme bağımlı olmayan

tipte programlar yazmaya yarayan dillere verilen isim. Örnek: C,

Pascal, Fortran.
HIGHLIGHT: Bilgisayar ekranındaki bir nesneyi diğer nesnelerden farklı

görünecek şekilde belirleme işlemi.
HIGH MEMORY: DOS işletim sistemi altında çalışırken, belleğin 640 KB

ile 1 MB arasında kalan bölümüne verilen isimdir.
HOLOGRAPHIC STORAGE: Holografik saklama. Işığa duyarlı bir malzeme

üzerine lazer ışınlarıyla üç boyutlu görüntüleri kaydetme işlemine

denir. Kayıt edilecek malzemenin büyük kapasitelerde olması gerekir.
HOME COMPUTER: Ev bilgisayarı. Özel olarak ev kullanıcıları için

düzenlenmiş bilgisayarlara verilen isimdir.
HOME KEY: PC ve Macintosh klavyelerinde bulunan bir tuş. Genellikle

kelime işlem yazılımlarında belgenin başına gitmek için kullanılır.
HOME PAGE: Web sitesinin ana sayfası.
HOST: Bilgi almak için bağlanılan bilgisayar sistemlerine denir.
HOT KEY: Özel anlamlar taşıyan tuş dizileri.
HOT LINK: İki yazılım arasında kurulan ve birinde yapılan

değişikliklerin diğerini de etkilediği bağlantı türüne verilen isim.
HOURGLASS ICON: Kum saati simgesi. Windows işletim sistemi meşgul

olduğunda kullanıcıya beklemesini belirten simgeye verilen isimdir.
HTML/Hyper Text Markup Language: İnternet üzerinde yer alacak belgeleri

oluşturmaya yarayan dil.
HYPERTEXT: Değişik özellikteki nesnelerin birbirine bağlanması ile

oluşan çizgisel olmayan gösterim ve erişim biçimi.
HYPHENATION: Kelime işlem yazılımlarında satır sonuna sığmayacak

büyüklükteki sözcüklerin tire işareti ile bölünerek ayrı satırlara

yazılması işlemi.
I-BEAM POINTER: Grafik tabanlı kelime işlem programlarında gözüken I

şeklindeki fare imlecidir.
IBM COMPATIBLE: IBM uyumlu.
IBM PC: IBM firması tarafından üretilen bilgisayarlardır.
ICON: Simge. İşletim sistemi veya programlarda bir nesneyi temsil eden

resimlerdir.
IDE/Intelligent Drive Electronics: Sabitdiskleri bilgisayarlara

bağlamak için kullanılan arayüzlere denir.
IDENTIFIER: İsim. Bir değişkene verilen isim.
IEEE/Institute of Electrical and Electronic Engineers: Elektrik ve

elektronik mühendisleri enstitüsü. Bilgisayar ve elektrik endüstrisi

için standartlar belirleyen kurum.
IMAGE ENHANCEMENT: Görüntü geliştirme. Bilgisayar üzerindeki görüntü

kalitesini geliştirme işlemi.
IMAGE PROCESSING: Görüntü işleme. Görüntülerin işlenmesi anlamında

kullanılan genel bir ifadedir.
IMPORT: Almak. Başka bir yazılım veya yazılımın eski sürümü tarafında

üretilen verilerin kullanılan yazılım tarafından işlenebilir hale

getirilmesi işlemi.
INCLUSIVE OR: Bir operatör türüdür. Bu operatör kullanılarak

oluşturulan ifade, işleme giren ifadelerden birinin doğru değere sahip

olduğu durumlarda doğru olarak değer alır.
INCREMENTAL BACKUP: Arttırarak yedekleme. Son yedeklemeden sonra

yapılan değişiklikleri içerecek şekilde uygulanan yedekleme işlemidir.
INDEO: Intel Corporation tarafından geliştirilen, hareketli video

gösterme teknolojisi.
INDEX: Dizin. Kelime işlem yazılımları dokümanın içinde yer alan

kelimeleri bulabilmek için bir liste oluşturur. Bu listeye index denir.
INFORMATION HIGHWAY: Bilgi otoyolu. İnternet üzerinde bulunan bilgileri

ifade eden bir terimdir.
INHERITANCE: Nesne tabanlı programlama yaparken bir nesneyi başka bir

nesnenin özelliklerini taşıyacak şekilde oluşturma işlemi.
INI FILE: Windows işletim sisteminin ayarlarını tutan .ini uzantısına

sahip dosyaya verilen isimdir.
INITIALIZE: Programlamada bir değişkene başlangıç değeri atamak için

kullanılır.
INK_JET PRINTER: Mürekkep püskürtmeli yazıcı. Kağıda mürekkep

püskürterek baskı yapan yazıcı türlerine verilen isimdir.
INPUT: Girdi. Bilgisayar üzerinde giriş yapılan her türlü bilgiye

denir.
INPUT DEVICE: Giriş aygıtı. Bilgisayara bilgi girişi yapmak için

kullanılan aygıtlara verilen isimdir.
INSERT KEY: Insert tuşu. Klavye üzerinde bulunan ve araya eklemeyi

denetleyen tuştur.
INSERT: Araya eklemek. Bir nesneyi iki nesne arasına ekleme işlemidir.
INSERTION POINT: Araya ekleme noktası. Grafik tabanlı yazılımları

kullanırken, klavyeden girilen karakterlerin ekranda nereden başlayarak

görüntüleneceğini gösteren noktadır.
INSERT MODE: Araya ekleme modu. Yazılacak karakterlerin metinde araya

ekleyeceğini belirleyen tuş konumudur.
INSTALLATION: Kuruluş. Bir donanımı veya yazılımı çalışır hale getirme

işlemi.
INSTRUCTION: Komut. Genellikle programlamada kullanılan komut

ifadesidir.
INTEGER: Tamsayı. Pozitif ve negatif tamsayıları ifade etmek için

kullanılan terimdir.
INTEGRATED CIRCUIT-IC: Birleşik devre. Yarı iletken bir maddeden

üretilmiş küçük elektronik parçalardır. Birleşik devreler, pek çok

elektronik araçta çeşitli amaçlar için kullanılır.
INTEL MICROPROCESSORS: Intel firması tarafından üretilen

micro-işlemcilere verilen isimdir.
INTELLIGENT TERMINAL: Akıllı terminal. Kendi üzerinde veri işleyebilen

terminal tiplerine verilen isimdir.
INTERACTIVE: Etkileşimli. Çalışma sırasında kullanıcı ile iletişimde

bulunan bilgisayar sistemleridir.
INTERFACE: Arayüz. İki farklı bölüm arasında bağlantı sağlayan araç ya

da programdır.
INTERLACING: Bilgisayar ekranlarında yüksek çözünürlük sağlamak için

kullanılan bir görüntüleme tekniğidir.
INTERLEAVING: Disk üzerindeki sektörlerin düzenlenme biçimine verilen

isimdir.
INTERNAL MODEM: Bilgisayar üzerine bir genişleme kartı olarak takılan

modem türleridir.
INTERNET: Dünya üzerindeki milyonlarca bilgisayarı bağlayan, çeşitli

boylardaki ağlardan oluşan dev ağdır.
INTERPRETER: Yüksek seviye bir dille yazılan bir program kodunu

çalıştıran programdır.

INTERPROCESS COMMUNICATIONS-IPC: İşlemlerarası iletişim. Çok işlemli

işletim sistemleri arasında işlemlerin birbirleri ile veri değiş tokuşu

yapmalarını sağlayan özelliktir.
INTERRUPT: İşletim sistemi veya programlarda olayları haber veren

sinyale verilen isimdir.
I/Q INPUT/OUTPUT: Griş/Çıkış. Bir programın çalışırken başka bir

kaynaktan veri alması veya başka bir kaynağa veri göndermesi işlemidir.
IRC/Inter Relay Chat: İnternet üzerinde sohbet yapmak amacı ile

kurulmuş bir yazılımdır.
IRMA BOARD: IRMA kartı. Kişisel bir bilgisayarın, ana bilgisayarın

terminaliymiş gibi görünmesini sağlayan karttır.
IRQ: Bilgisayar üzerindeki aygıtların micro-işlemciye interrupt sinyali

göndermek için kullandıkları hat türüne verilen isimdir.
ISA/Industry Standart Architecture: Ankartlar üzerinde kullanılan bir

veriyolu mimarisidir.
ISDN/Integrated Services Digital Network: Telefon hatları üzerinden

veri gönderimi ile ilgili uluslararası bir standart türüdür. ISDN

kullanabilmek için fiber optik kablo gerekir.
ISO/International Standart Organization: Pek çok konuda standartlar

belirleyen uluslararası bir kurumdur.
ITALIC: Harflerin sağa yatık olarak yazıldığı fontlar için kullanılır.
JAVA: Bir programlama dilidir. Genellikle internet üzerinde kullanılır.

Bu dil ile yazılan programlar tüm işletim sistemlerinde çalışır.
javascript: İnternet üzerinden aktarılan sayfaların programlanabilir

olmasına yarayan bir script dilidir. HTML sayfalarının arasına

sıkıştırılan kod sayfalarından oluşturulur. Sayfa açıldığında

kullanılan browser bu kodları yorumlar.
JAVA BEANS: Java dili ile yazılmış component'lara verilen isimdir.
JOB: İş. Bilgisayar üzerinde kendi başına bir bütünlüğü olan işlemlere

verilen isimdir.
JOIN: Veritabanlarında iki ayrı tabloda yer alan verilerin

birleştirilmesi işlemi.
JOYSTICK: İmleci ya da başka bir görüntüleme simgesini ekran üzerinde

tüm yönlere hareket ettirebilen kol mekanizmasına verilen isimdir.
JPEG/Joint Photographic Experts Group: Görüntü sıkıştırma tekniği.

Sıkıştırma oranı fazla değildir. Resim sıkıştırıldıktan sonra

açıldığında bir miktar görüntü kaybı olur.
JUMPER: Bir elektrik devresini kapamaya yarayan ****l köprüdür.

Jumper'lar kullanıldıkları devrenin çalışma şartlarını belirler.

Genellikle harddisk ve anakartlarda kullanılır.
JUSTIFICATION: Kelime işlem programlarında metnin kenarlara

yanaştırılması işlemine verilen isimdir.
KB: Kilobyte ifadesinin kısaltılmış halidir. 1 KB 1024 byte'a eşittir.
KBPS/Kilobits Per Second: Bir veri aktarma hızı birimidir. Bir saniyede

hattan aktarılan bit sayısı anlamındadır.
KERMIT: Columbia Üniversitesi tarafından geliştirilen bir dosya aktarma

protokolüdür.
KEY: Anahtar. Klavyede yer alan herhangi bir tuş veya veritabanı

programlarında üzerinde sıralama yapılan alana verilen isimdir.
KEYBOARD: Klavye. Bilgisayara bilgi girişi yapmak için kullanılan

donanımdır. PC'ler için 84, diğeri 101 tuşlu olan iki çeşit klavye tipi

vardır.
KEYWORD: Veritabanı veya kelime işlem programlarında bir kayıt ya da

dökümanı gösteren ifadelere verilen isimdir.
KILL: Bir programın çalışmasını durdurmak için kullanılan uygulamadır.

Genellikle program kullanıcıya yanıt vermediği zaman uygulanır.
LABEL: Etiket. Saklama aygıtları için her bir saklama birimine verilen

isimdir.
LAN/Local Area Network: Yerel ağ. Belli bir alan içinde yer alan

bilgisayarların kablolar aracılığı ile birbirlerine bağlanarak bir ağ

oluşturmasıdır.
LANDSPACE: Kelime işlem yazılımlarında belgenin yatay olarak

düzenlendiğini gösteren ifadedir.
LANGUAGE: Dil. İletişim kurmak için kullanılan sembollerden oluşmuş

sisteme denir. Semboller belli kurallara göre bir araya getirilerek

sözcük ve cümleleri oluştururlar.
LAPTOP: Dizüstü. Küçük ve taşınabilir bilgisayar tiplerine verilen

isimdir.
LASER PRINTER: Lazer yazıcı. Yüksek hızda ve kalitede baskı almak için

kullanılan yazıcı tipidir.
LAYOUT: Yerleşim. Kelime işlem yazılımlarında metin ve grafiğin

yerleştiriliş düzenine verilen isimdir.
LCD/ Liquid Crystal Display: Sıvı kristal ekran teknolojisine denir.

Kullandığımız ekranlara göre ince ve hafiftirler.
LED/Light Emitting Diode: İçinden elektrik akımı geçtiğinde yanan küçük

elektronik parçadır.
LEFT JUSTIFY: Sola yanaşık. Kelime işlem yazılımlarında metnin sayfanın

sol kenarına dayalı olduğu yanaştırma biçimidir.
LEGEND: Sunumlarda renk ve desenlerin hangi veri tipini belirttiğini

göstermek için kullanılan kısa açıklamalardır.
LQ/Letter Quality: Yazıcıdan basılan metnin harflerinin daktilo

kalitesinde göründüğü baskı özelliğidir.
LIBRARY: Kütüphane. Çalışmaya hazır kod parçalarının içinde bulunduğu

dosya yapısıdır.
LIGHT PEN: Işıklı kalem. Işığa duyarlı bir parça yardımı ile nesnelerin

doğrudan bilgisayar ekranından seçilmesine yarayan kalem görünümündeki

alettir.
LINE GRAPH: Çizgi grafik. Veri noktalarını çizgiler ile birleştirerek

iniş çıkışları gösteren bir grafik tipidir.
LINE PRINTER: Satır yazıcı. Bir kerede bir satırı yazabilen, çok hızlı

ama düşük kaliteli bir yazıcı tipidir.
LINE SPACING: Satır aralama. Kelime işlem yazılımlarında bir metni

oluşturan satırlar arasına boşluk koyma işlemidir.

LINK: Bağlamak. Bir doküman içerisine konan nesnenin kaynak nesne ile

bağlantılı olması için yapılan işleme verilen isimdir.
LINKER: Bağlayıcı. Programı çalışır hale getirmeden önce, tüm kodları

bağlayarak programı bütünleyen adım.
LISP/List Processing: Özellikle yapay zeka araştırmalarında kullanılan

yüksek seviye programlama dilidir.
LIST BOX: Liste kutusu. Grafik kullanıcı arayüzüne sahip ortamlarda,

bilgi girişine yardımcı olmak için olası değerler içeren ve bir liste

ile görüntülenen kutu.
LISTING: Programcıların yazdıkları kodu kağıt üzerinde görmeleri için

bastıkları dokümana verilen isimdir.
LOAD: Yüklemek. Bir programı saklama aygıtından alıp bilgisayar üzerine

kurma işlemidir.
LOCAL: Yerel. Ağ üzerindeki iş istasyonuna ait kaynakları ifade ederken

kullanılır.
LOCAL AREA WIRELESS NETWORK: Kablosuz yerel ağ. Kullanıcılar arasındaki

bağlantının kablolar ile değil, radyo dalgalarıyla kurulduğu bağlantı

şeklidir.
LOCAL BUS: Yerel veri yolu. Merkezi işlemciye daha hızlı erişim

sağlayan veri yolu tipidir.
LOCK: Kilit. Dosya veya verinin ulaşımını engellemek veya sınırlamak

için kullanılan yönteme verilen isimdir.
LOGICAL DRIVE: Kullanıcı tarafından bir sürücü gibi göründüğü halde

sürücü alanının bir bölümünü ifade eden sürücü yapısıdır.
LOG ON: Bilgisayar üzerindeki işlemlere başlamak için kullanıcının

yetkisinin olup olmadığını gösterir. Kullanıcı işlem yapıyor ise

sisteme Log on demektir.
LOG OUT: Kullanıcı tarafından kullanılan bilgisayar sisteminin

kullanımını sona erdirmek için yapılan işleme denir.
LOOK UP TABLE: Biri diğerine çevrilebilen ve karşılıklı değerler içeren

tablolardır.
LOST CLUSTER: Disk üzerinde verilerin saklandığı en küçük birime

cluster denir. Bu cluster'lar bilgi içerdiği halde, hiçbir dosya

tarafından kullanılıyor görünmüyorsa lost cluster olur.
LOTUS 1-2-3: İlki 1982 yılında çıkartılmış bir hesap tablosu

yazılımıdır.
LOW LEVEL FORMAT: Düşük seviye format. Sabitdisklerin kullanıma

açılmadan önce sektörlerinin düzenlenmesi için geçirdikleri formatlama

tipi.
LOW LEVEL LANGUAGE: Düşük seviye dil. İçindeki komutlar doğrudan

donanım üzerinde yapılan işlemleri ifade eden programlama dilidir.
LPT: İşletim sistemleri tarafından yazıcıları adlandırmakta kullanılan

ifadedir.
MACHINE DEPENDENT: Makine bağımlı. Bir yazılımın sadece belli

özelliklere sahip bilgisayar modeli üzerinde çalışabileceğini gösteren

terimdir.
MACHINE INDEPENDENT: Makineden bağımsız. Üzerindeki bilgisayarlara

bağımlı olmayan çok farklı bilgisayar modellerinde çalışan yazılımlar

için kullanılan terim.
MACHINE LANGUAGE: Makine dili. Bilgisayardan ne istediğimizi belirtmek

için kullanılan dile denir.
MACINTOSH: Apple firması tarafından geliştirilmiş bir tür

bilgisayardır, aynı zamanda MAC olarak da adlandırılır. Bu

bilgisayarlar çok yaygın olarak kullanılan PC türü cihazlarla uyumlu

değildirler ve kendilerine has yazılımları vardır.
MACRO: Makro. Bir yazılımı kullanırken çok sık tekrar edilen işleri

kolayca halledebilmek için kullanılan yüksek seviye bir programlama

aracıdır.
MAIL BOX: Posta kutusu. E-posta yazılımlarında her kullanıcıya gelen

mesajların içinde tutulduğu yapıdır.
MAIL MERGE: Adres-Mektup birleştirme. Bir çok kelime işlem yazılımı

tarafından bir seferde birden fazla alıcıya gönderilecek tipte

mektupları düzenlemek için kullanılan sisteme verilen isimdir.
MAIN MEMORY: Ana bellek. Bilgisayarın çalışması sırasında işleyeceği

tüm verilerin toplandığı bellek alanı. (RAM)
MAIN FRAME: Ana Bilgisayar. Aynı anda birden çok bilgisayara destek

verebilecek kapasiteye sahip bilgisayar.
MAP: Bir programın çalışmaya hazır halinin yapısını içeren dosyadır.
MARGIN: Kenar boşluğu. Bir sayfanın herhangi bir kenarı ile metin

arasında yer alan boşluğa verilen isimdir.
MASS STORAGE: Depolama. Büyük miktarda verinin kalıcı olarak

depolanmasına olanak sağlayan araçlar için kullanılır.
MAXIMIZE: Büyütmek. Grafik arayüzüne sahip ortamlarda bir pencereyi

ekranı kaplayacak şekilde görüntülemek için kullanılan komuttur.
MB/Mega Byte: 1048 kilobyte. Kısaca M ya da MB olarak gösterilir. 2

üzeri 20 byte'a eşdeğerdir.
MCA/Micro Channel Architecture: IBMPS/2 bilgisayarlar ile piyasaya

sunulan yeni bir veri yolu mimarisi.
MEDIA: Ortam. Verilerin saklandığı diskler, CD-ROM'lar ve teypler gibi

ünitelere denir.
MEMORY: Bellek. Veri saklama alanlarına verilen isimdir.
MEMORY RESIDENT: Sürekli bellekte duran anlamına gelen terimdir.
MENU: Bir komut ya da seçenek listesi. Bir yazılımı oluştururken

verilecek komutların çeşitli guruplar halinde bir araya getirilmesi ile

oluşan yardımcı araçlardır.
MERGE: Birleştirmek, kaynaştırmak. Aynı yapıya sahip iki dosyayı tek

bir dosya haline getirmek.
MHZ: Megahertz. Micro işlemciler ve veri yolu gibi parçaların hızını

ifade etmekte kullanılan ölçü birimidir.
MICROPROCESSOR: Microişlemci. Merkezi işlem birimi anlamında kullanılan

ifadedir.
MIDI/Music Instrument Digital Interface: Müzikal aletler sayısal

arabirimi. Müzik notalarını dijital ortama uyarlarken kullanılan

standart.
MINICOMPUTER: Mini bilgisayar. Büyüklük ve kapasite açısından ana

bilgisayarlarla iş istasyonları arasında yer alan bilgisayar tipi.
MINIMIZE: Grafik kullanıcı yüzüne sahip ortamlarda bir pencereyi simge

durumuna indirme işlemidir.
MIPS/Million Instructions Per Second: Milyon Komut Saniye.

Bilgisayarların gücünü ölçmekte kullanılan bir birim.
MIS/Management Information System: Yönetim bilgi sistemi. Yöneticilere

sistemin işleyişi konusunda bilgi vermek için oluşturulmuş yazılım

cinsine denir.
MODE: Durum. Bir program ya da bir aracın içinde bulunduğu duruma

denir.
MODEM: Telefon hatlarından veri aktarmaya yarayan araçlara verilen

isimdir.
MODULA-2: Pascal programlama dilini yazan Niklaus Wirth tarafından, bu

dilde bulunmayan bazı özellikleri de içerecek şekilde yaratılan

programlama dili.
MODULE: Program parçasına verilen isimdir, modül.
MONITOR: Ekran. Bilgisayarlar ile kullanıcılar arasındaki görsel

bağlantıyı sağlayan birimdir.
MONOCHROME: Tek renk. Bir zemin ya da yüzey rengi kullanılarak

oluşturulan görüntü ya da baskılar için kullanılır.
MONOSPACING: Her karakterin aynı genişliğe sahip olduğu fontlar için

kullanılan terimdir.
MORPHING: Bir animasyon yöntemi. Bir şeklin yavaşça başka bir şekle

dönüştürülmesi işlemidir.
MOTHERBOARD: Anakart. Bilgisayardaki temel devre ve bileşenleri

üzerinde bulunduran kart.
MOTION JPEG: Bir dijital görüntü saklama ve sıkıştırma standardı.
MAUSE: Fare. İmlecin ekran üzerindeki hareketlerini kontrol eden araç.
MPEG/Motion Picture Experts Group: Hareketli video görüntülerinin

sıkıştırılmasında kullanılan standartlardan biri.
MULTIMEDIA: Çoklu ortam. Metin, grafik, ses, canlandırma ve video

görüntüsünü birleştirerek sunan ortamlara verilen isimdir.
MULTIMEDIA KIT: Çoklu ortam paketi. Bir PC'nin çoklu ortam

uygulamalarını çalıştırabilmek için sahip olması gereken donanım ve

yazılım ürünlerini içeren paket.
MULTIMEDIA PC: Çoklu ortam uygulamalarını çalıştırabilen PC'leri

belirtmek için kullanılan terim.
MULTIPROCESSING: Çoklu işleme. Bir bilgisayarın aynı anda birden fazla

programı çalıştırabilme özelliği.
MULTITASKING: Birden çok programın aynı anda çalıştırılabilmesi

özelliğine verilen isimdir.
MULTITHREADING: İşletim sisteminin bir programın ayrı parçalarını aynı

anda çalıştırabilmesi özelliğidir.
MULTI-USER: Çok kullanıcılı. Birden fazla kullanıcının aynı anda

kullanabildiği sistemleri belirtmek için kullanılır.
NAME: İsim. Bir dosyayı, nesneyi, değişkeni ya da herhangi bir bütünü

belirten bir dizi karakterdir.
NANOSECOND: Nanosaniye. Saniyenin milyarda biri gibi ölçülecek küçük

hızları belirtmekte kullanılan birime verilen isimdir.
NATIVE: Kendine özgü anlamıda kullanılır. Yazılımların kendine özgü

dosyaları saklama biçminede denilir.
NATURAL LANGUAGE: İnsanlar arasında konuşulan dillere denir.
NAVIGATION: Bilgisayar içinde veya network üzerinde bir verinin yolunu

bulması anlamına gelir.
NEAR LETTER QUALITY: Nokta vuruşlu yazıcıların yazdırabilme özelliğine

verilen isismdir. Yazıcının yazdığı karakterler daktilo yazısına

benzer.
NETBIOS/Network Basic Input Output System: Temel Ağ Girdi Çıktı

Sistemi. Bilgisayarın network üzerindeki veri akışı ile ilgili bazı

kuralları içerir ve düzenler.
NETWARE: İşletim sistemi. LAN üzerinde kullanılır. Novel Corporation

tarafından geliştirilmiş birçok ağ üzerinde kullanılan işletim

sistemidir.

NETWORK: Ağ. Birden fazla bilgisayarın birbirleri arasında

bağlanmasıyla oluşan yapıya verilen isimdir.
Bilgisayarların birbirleri arasında bilgi alış verişi yapması için

kullanılır.
NIC/Network Interface Card: Ağ arabirim kartı. Blgisayarları ağa

bağlamak için kullanılan kartlardan birine verilen isimdir.
NETWORK OPERATING SYSTEM: Ağ işletim sistemi. Bir ağ üzerinde çalışan

bilgisayarların birbirleri arasındaki veri akışını düzenlemek için

kurulan işletim sistemine denir.
NEWSGROUP: Forum. Online servisler üzerinden insanların ortak konularda

tartıştıkları gruplara verilen isimdir.
NICAD BATTERY PACK: Nickel Cadmium pil. Taşınabilir bilgisayarlar

üzerinde kullanılan yeniden doldurulabilir pillerdir.
NLQ/Near Letter Quality: Nokta vuruşlu yazıcıların yazdırabilme

özelliğine verilen isimdir. Yazıcının yazdığı karakterler daktilo

yazısına benzer.
NOISE: Parazit. Aktarılan sinyalleri bozmak için kullanılan sinyallere

verilen isimdir.
NON-IMPACT PRINTER: Vuruşsuz yazıcı. Nokta vuruşlu yazıcılar dışın

kalan yazıcıların girdiği sınıftır.
Örnek; Mürekkep püskürtmeli yazıcı, Lazer yazıcı.
NON-VOLATILE MEMORY: Uçmayan bellek türü. Elektrik kesildiğinde

üzerindeki bilgilerin sislinmediği bellek türüne verilen isimdir.
NOS: => NETWORK OPERATING SYSTEM
NOTEBOOK COMPUTER: Hafif ve taşınabilir bilgisayar cinslerine verilen

isimdir. Genellikle seyahat eden ve sürekli şirket dışında çalışan

kullanıcılar için tasarlanır.
NOT OPERATOR: Değil operatorü. Operatöre gelen ifadelerden en az biri

doğru ise doğru, Diğer durumlarda yanlış olarak değer alır.
NS: => NANOSECOND
NTSC/National Television Standards Comittee: Amerika birleşik

devletlerinde televizyon standartlarını belirleyen bir kuruluş.
NULL CHARACTER: Boş karakter. Hiçbir değeri olmayan karaktere verilen

isimdir.
NULL MODEM CABLE: İki bilgisayarı seri portlarından birbirlerine

bağlamak için kullanılan kablo türüdür.
NUMERIC KEYPAD: Sayısal tuş takımı. Kalvye üzerindeki sayıların ve dört

işlem karakterlerinin bulunduğu tuş gurubudur.
NUMLOCK KEY: Klavye üzerindeki iki durumlu bir tuşa verilen isimdir.

Tuş aktif olduğunda kalvye üzerindeki sayıların ve dört işlem

karakterlerinin bulunduğu tuş gurubuda aktif olur.
OBJECT: Nesne. Tek başına seçilebilen ya da üzerinde işlem yapılabilen

elemana verilen isimdir.
OBJECT KODE: Derleyici tarafından oluşturulan koddur. Derleyiciler

oluşan kodları makine dillerine çevirirler.
OBJECT ORIENTED: Nesne yönelimli. Nesneler üzerinde işlem yapmamıza

imkan sağlayan yazılımların ortak ismidir.
OBJECT ORIENTED GRAPHICS: Nesne yönelimli grafik. Grafik nesnelerin

matematik formülleri ile ifade edilmesi işlemidir.
OOP/Object Oriented Programming: Nesne yönelimli programlama.

Programlama yaparken veri yapısını yapılacak işlerle birlikte oluşturma

işlemine verilen isimdir.
OCR/Optical Character Recognition: Optik karakter tanıma. Basılı veya

yazılı metnin bilgisayar üzerinde işlenebilecek hale dönüştürülmesi

için kullanılan yazılımların ortak adıdır.
OCTAL: Sekizli sayı sistemi. 0'dan 8'e kadar olan sayıların

kullanıldığı sayı sistemine denir.
ODBC/Open DataBase Connectivity: Açık veri tabanı bağlantısı. Microsoft

firması tarafından geliştirilen veritabanı erişim yöntemidir.
ODD PARITY: Tek eşlik. Her bir byte veri içinde, tek sayıda 1 değeri

olması gerektiğini ifade eden eşlik kontrolü modu.
OEM/Orginal Equipment Manufacturer: Farklı üreticilerden aldıkları

parçaları bir araya getirerek bilgisayar yapan firmalar için

kullanılır.
OFFICE AUTOMATION: Ofis otomasyonu. Kelime işlem, haberleşme, iş akışı

düzenlenmesi, belge takibi gibi günlük ofis işlemlerinin bilgisayar

sistemleri yardımı ile yapılmasına denir.
OFF-LINE: Kapalı olma durumu. Bir network üzerinde o sırada açık

olmayan bir makineye verilen isimdir.
OFFSET: Masaüstü yayıncılıkta kağıdın kenarı boyunca bırakılan boşluğa

denir.
OLE/Object Linking and Embedding: Nesne bağlama ve gömme. Bir yazılım

tarafından oluşturulan nesnelerin özelliklerini kaybetmeden başka bir

yazılım tarafından kullanılmasını sağlar.
ON-BOARD: Kart üzerinde. Devre kartlarının üzerine başka bir işi

yapması için eklenmiş elemanlar için kullanılır.
ON-LINE: Bağlı ve çalışır durumda. Çalışmaya hazır olan birimler için

kullanılır. Açık.
ON-LINE HELP: Bir yazılımla çalışırken aynı ortamda yardım alabilme

özelliğine verilen isimdir.
ON-LINE SERVICE: Kullanıcıların iletişim hatları üzerinden geniş çaplı

bilgiye ulaştıkları sistemlere denir.
OPEN: Açmak. Bir kaynağı kullanıma sunma işlemidir.
OPEN ARCHITECTURE: Açık Mimari. Bir ürünün özelliklerinin isteyen

herkese açık olması.
OPERAND: İşlenen. Üzerinde işlem yapılan ifade ya da nesne.
OPERATING SYSTEM: İşletim sistemi. Bilgisayarların çalışabilmesi ve

bizim isteklerimize cevap verebilmeleri için gereken temel

yazılımlardır.
OPERATOR: Bilgisayarı kullanan kişilere verilen isimdir.
OPTICAL DISK: Optik disk. Disk üzerindeki yazma ve okuma işlemlerini

lazer ışınları ile yapan disk çeşidi.
OPTICAL SCANNER: Optik tarayıcı. Kağıda basılı yazı ve resimleri okuyup

bilgisayarın anlayacağı biçime çeviren aygıt.
OPTIMIZE: Programcılıkta bir programın en iyi hali ile çalışması için

yapılan ayarlardır.
OPTION: Seçenek. Bir komutun yanında kullanılan ve o komutun belli bir

kullanımına yönelik ek ifade.
OPTION KEY: Macintosh bilgisayarlarda başka tuşlar ile kullanılan bir

tuş. Tuşlara farklı fonksiyon kazandırır.
OS/2: Önceleri IBM ve Microsoft tarafından geliştirilen, ancak sonradan

IBM'in ürünü haline gelen multitasking bir işletim sistemidir.
OUTLINE FONT: Dış çizgi font. Her karakterin dış çizgilerinin

matematiksel formüller ile tanımlandığı font tipidir.
OUTPUT: Çıktı. Bilgisayar tarafından üretilen herhangi bir şey.
OUTPUT DEVICE: Çıktı aracı. Bilgisayarın bilgi sunma kapasitesine sahip
PAD CHARACTER: Doldurma karakteri. Boşlukların doldurulmasında

kullanılan karakter.
PADDING: Boşlukları doldurmak.
PAGE: Metin sayfaları.
PAGE BREAK: Sayfa sonu.
PDL/Page Description Language: Sayfa tanımlama dili. Sayfaların

yerleşimini ve içeriğini tanımlamakta kullanılan dil.
PAGE DOWN KEY: Basıldığında imleci bir sonraki ekran sayfasına götüren

klavye tuşudur.
PAGE PRINTER: Sayfa yazıcı. Bir seferde tüm sayfayı yazabilen yazıcı

tipidir.
PAGE UP KEY: Basıldığında imleci bir önceki ekran sayfasına götüren

kalvye tuşudur.
PAGINATION: Sayfalara bölme.Bir belgeyi sayfalara ayırarak düzenleme

işlemine denir.
PALETTE: Grafik programlarında bir dizi renk içeren boyama aracıdır.
PAPERLESS OFFICE: Kağıtsız ofis. Bilgi ve belgelerin elektronik ortamda

saklandığı ve elektronik olarak taşındığı varsayılan ideal ofis.

PARALLEL: Paralel. Aynı anda oluşan anlamında kullanılır.
PARALLEL INTERFACE: Paralel arayüz. Aynı anda birden fazla bit

aktarabilme özelliğine sahip arayüz.
PARALLEL PORT: Bazı donanımların bilgisayara bağlanabilmesi için

kullandıkları paralel arabirim.
PARALLEL PROCESSING: Birden fazla işlemcinin bir programı

çalıştırabilmesi özelliğine verilen isim.
PARAMETER: Argüman. Bir komuta ya da işleve eklenen değere denir.
PARITY CHECKING: Mesajların doğru iletilip iletilmediğini denetleyen

yöntem.
PARK: Sabitdiskimizin kafası çalışmadığı zamanlarda kendisini korumak

için güvenli bir yerde hareketsiz halde durması işlemi.
PARTITION: Sabitdiskin ayrı bir disk olarak görünen bölümlerinden her

birine verilen isimdir.
PASCAL: Bir programlama dili.
PASSWORD: Şifre. Bir bilgisayara, dosya veya programa erişebilmek için

kullanılan özel karakterler topluluğuna verilen isimdir.
PASTE: Yapıştır. Daha önceden kopyala görevi yapılmış nesnenin

kopyalama işlemini tamamlamak için yapılan işlemdir.
PATCH: Programlardaki hataları düzeltmek için üretilen kod

parçalarıdır.
PATHNAME: Bir dosyayı nitelemek için kullanılan semboller dizisidir.
PCI/Peripheral Component Interconnect: Intel firması tarafından

geliştirilen yerel veri yolu standardı.
PCL/Printer Control Language: Yazıcı kontrol dili. Hewlett Packard

tarafından üretilen ve pek çok yazıcıda kullanılan kontrol diline

verilen isim.
PCMCIA/Personal Computer Memory Card International Association:

Uluslararası kişisel bilgisayar bellek kartı kurumu.
PCX: PC Paintbrush programı tarafından kullanılan grafik dosya formatı.
PEER TO PEER ARCHITECTURE: Bire bir bağlantı. Her bilgisayarın aynı

zamanda server olarak da kullanılabildiği ağ ortamına verilen isimdir.
PERIPHERAL DEVICE: Çevre birimi. Bilgisayara bağlanan ek donanımlara

denir.
PERSONEL COMPUTER: Kişisel bilgisayar. Bir kişi tarafından kullanılmak

üzere tasarlanmış bilgisayar türü.
PHOTOCD: Kodak firması tarafından geliştirilen bir dijital fotoğraf

saklama yöntemi.
PIE CHART: Değerlerin bir pastanın dilimleri şeklinde gösterildiği

sunum şekline verilen isim.
PIN: Konektörler üzerindeki ince çıkıntı.
PIXEL/Picture Element: Piksel. Grafik görüntüleri oluşturan herbir

noktacığa denir.
PKZIP: Bir dosya sıkıştırma yazılımıdır.
PLATFORM: Bir sistemin donanım ve yazılım altyapısının oluşturulduğu

ortam.
PLOTTER: Çizici. Grafik özellikleri gelişmiş bir yazıcı türü.
PLUG AND PLAY: Tak Çalıştır. Bilgisayara yeni eklenen donanımların bir

düzenlemeye gerek kalmadan çalıştırılabilmesi özelliği.
POINTER: Fare imleci. Grafik arayüzüne sahip sistemlerde, farenin

hareketine bağlı olarak yeri değişen imleç.
POINTING DEVICE: İşaretleyici. İmlecin hareketini ve ekrandaki yerini

kontrol etmek için kullanılan araç.
POLLING: Bir araçtan sürekli veri silme işlemi.
POP UP WINDOW: Bir işlev tuşuna basıldığında birden ortaya çıkan

pencere tipidir.
PORT: Bir donanımı bilgisayara bağlamak için kullanılan arayüz.
PORTABLE: Taşınabilir. Taşınabilir bilgisayarlara verilen isim.
PORTRAIT: Dikey yönlendirme. Belgenin dikey olarak düzenlendiğini

gösteren ifade.
POSTSCRIPT: Adobe firması tarafından geliştirilen bir sayfa tanımlama

dilidir.
POWERPC: IBM, Apple ve Motorola tarafından geliştirilen RISC tabanlı

bilgisayar mimarisidir.
POWER SUPPLY: Güç kaynağı.
PPM/Pages Per Minute: Yazıcıların hızını ölçmekte kullanılan birim.
PRECISION: Kayan noktalı sayılarda noktadan sonra yer alan rakam

sayısını belirtmek için kullanılır.
PRESENTATION GRAPHICS: Sunum grafiği. Verilerin görsel olarak sunumunu

sağlayan yazılım çeşidi.
PREVIEW: Ön izleme. Belgenin kağıt üzerine basıldığında nasıl

görüneceğini önceden görmek için kullanılır.
PRINTED CIRCUIT BOARD: Basılı devre kartı. Üzerinde elektronik

elemanların bulunduğu tabakaya verilen isim.
PRINTER: Yazıcı. Bilgisayar üzerinden metin ve resimleri kağıda basmak

için kullanılan araç.
PRINTOUT: Çıktı. Kağıt üzerine basılmış verileri ifade etmek için

kullanılır.
PRINTSCREEN KEY: Klavye üzerinden bu tuşa basıldığında ekran

görüntüsünün resmini hafızaya alır. Bir grafik yazılımı açıp yapıştır

yaptığınızda, ekran görüntüsünün resmini elde etmiş olursunuz.
PROCEDURE: Bir programın belli bir işi yapan bölümüne verilen isim.
PROGRAM: Belli bir işi yapmak için hazırlanmış komutlar topluluğuna

verilen isim.
PROGRAMMER: Programlama dillerini kullanarak program yazan kişiye

denir.
PROM/Programmable Read Only Memory: Programlanabilir salt okunur

bellek. Sadece bir kere, üzerine program yazılan belleklerdir.
PROMPT: Bilgisayarın giriş yapılmasını beklediğini gösteren sembol.
PROPERTY: Bir nesnenin özelliklerine verilen isim.
PROTOCOL: İki aygıt arasında veri transferi yapmak için kullanılan,

üzerinde anlaşılmış kurallar bütünüdür.
PULL DOWN MENU: Açılan Menü. Bir menü çubuğundaki seçeneklerin altında

beliren ek seçenekleri içeren menü.
PURGE: Eski ve kullanılmayan verilerin düzenli bir biçimde silinmesi

işlemi.
RAGGED: Metin isleme yazilimlarinda kenara yanastirilmis anlaminda

kullanilir.
RAM/Random Access Memory: Rasgele erisimli bellek. Herhangi bir

bölümüne dogrudan erisilebilen bellek tipidir.
RAM DISK: Disk gibi kullanilmak için ayarlanmis ram tipine verilen

isimdir.

RANDOM ACCESS: Rasgele erisim. Verilere dogrudan erisimi saglayan

yöntemdir.
RANGE: Kelime islem uygulamalarinda tablo üzerindeki bir yada daha

fazla komsu hücre toplulugudur.
RDBMS/Relational Database Management System: Iliskisel veritabani

yönetim sistemi. Veritabani yazilimina verilen isimdir.
READ: Okuma. Disk üzerindeki verileri islemek için yapilan islemdir.
README FILE: Beni oku dosyasi. Yazilimlar hakkinda bilgi edinmek için

üretici firma tarafindan hazirlanmis dosya.
READ ONLY: Salt okunur. Sadece görüntülenebilen üzerinde degisiklik

yapilamayan anl***** gelir.
READ WRITE: Okunur yazilir. Hem görüntülenebilen hem de üzerinde

degisiklik yapilabilen anl***** gelir.
REAL TIME: Gerçek zamanli. Gerçek zamandaki hizda olan anlaminda

kullanilir.
REAL TIME CLOCK: Bilgisayar kapatilsada zamani izlemeye devam eden

saate denir.
REBOOT: Yeniden yüklemek. Bilgisayari kapatip açma islemine verilen

isimdir.
RECALCULATE: Yeniden hesaplama. Kelime islem uygulamalarinda tablolar

üzerindeki formül degistirildiginde yeni durumu göstermek için

hesaplamalari yeniden yapar.
RECORD: Kayit. Veritabanlarini olusturan bilgi birimidir.
RECOVER: Geri almak, kurtarmak. Silenen bir dosyanin tekrar

kullanilabilir hale getirilmesi islemidir.
REFRESH: Bir aygiti yenileme islemidir. Bu islem yazilim ile yapilir.
REGISTER: Merkezi islem biriminin üzerindeki veri depolama alanina

verilen isimdir.
RELATIONAL DATABASE: Iliskisel veritabani. Verilen tablolar halinde

saklandigi veri tabani seklidir.
RELATIONAL OPERATOR: Karsilastirma operatörü. Iki deger arasinda

karsilastirma yapan operatör tipidir.
REMOTE: Uzak. Ag ortaminda bulunmayan kaynak veya bilgisayarlar için

kullanilir.
REMOTE CONTROL: Uzaktan kontrol. Disaridan bir yazilim yardimi ile

bilgisayari yönetme islemidir.
RENAME: Yeni isim verme islemi.
REPAGINATE: Kelime islem yazilimlarinda sayfaya ekleme çikarma

yapildikça sayfalari otomatik olarak ayarlar.
REPLACE: Bir nesnenin yerine yeni bir nesne koyma islemidir.
REPORT: Verilerin belli bir biçme göre düzenlenmis haline denir.
RESERVED WORD: Programlama dillerinde özel bir anlami olan sözcüge

verilen isimdir.
RESET BUTTON: Bilgisayarimiz tikandiginda yeniden baslatmak için

kullanilan dügme.
RESOLUTION: Çözünürlük. Ekrandaki görüntünün ya da yazicidan çikan

çiktinin netligidir.
RESOURCE: Kaynak. Kullanilabilir veriler için kullanilir.
RESTORE: Yedeklenen dosyalari yeniden bilgisayara yükleme islemidir.
RETURN KEY: Return tusu. Imleci bir sonraki satirin basina götürür.
RTF/Rich Text Format: Microsoft firmasi tarafindan gelistirilen bir

belge biçimlendirme standardidir.
RISC/Reduced Instruction Set Computer: Azaltilmis komut setli

bilgisayar. Az sayida komutla çalisan mikroislemci tipine denir.
ROBOTICS: Robot ve robot teknolojileri üzerinde çalisan bilgisayar

bilimleri ve mühendislik alani.
ROM/Read Only Memory: Bilgilerin üzerine bir kere yazildigi bir daha

degistirelemedigi bellek tipi.
ROOT DIRECTORY: Kök dizin. Dosyalama sistemlerinde en üst sirada

bulunan ve isletim sistemi tarafindan belirlenen dizindir.
ROUTINE: Rutin. Bir programin belli bir isi üstlenen bölümün denir.
RS 232C: Seri aygitlari bilgisayara baglamak için kullanilan bir arayüz

standardidir.
RULER: Cetvel. Kelime islem yazilimlarinda Ekranda düse yada yatay

olarak yer alan ölçek alinacak çizgiye verilen isimdir.
RUN: Çalistirmak. Bir programi çalistirmak için kullanilir.
RUNTIME ERROR: Bir programin çalismasi sirasinda ortaya çikan hataya

verilen isimdir
Safety: Güvenlik. Bir şeyin koruma güvencesi vermesi. Belbağlanabilir

olması.
Safety factor: Güvenlik katsayısı. Bir öğenin doğru çalışmasını

sağlamak üzere tasarımda öngörülen güvenlik payı.
Sample: Numune, örnek. Bir evrenin belirli bir özelliğini incelemek

için o evreden seçilen birimler topluluğu. Örnekleme yöntemiyle

yürütülecek herhangi bir çözümleme çalışmasında kullanılmak üzere

seçilen örnek öğeler kümesi.
Sanitizing: Bir manyetik ortama yazılmış her türlü bilginin tümüyle

silinmesi için gereken işlemler.
Satellite access protocol: Uydu erişim protokolü. Dağıtılmış VSAT

terminallerinin paylaşılan uydu kanalına erişmelerini düzenleyen

kurallar.
Satellite bandwidth: Uydu bant genişliği. Uydu kanallarının frekans

bant genişliği.
Satellite-cellular telephone: Uydulu telsiz telefon. Uydu üzerinden

hücresel telefon. Hem uydu sistemine göre hem de karadaki hücresel

sisteme göre işleyebilen iki kipli telefon.
Save to: Saklamak, belleğe atmak. Yazı işlemede bir metin parçasını

dosyada saklama işlemi. Verileri ana bellekten ikincil belleğe

kopyalama.
Scalability: Ölçeklenebilirlik. Hız ve kapasite bakımından daha üstteki

ve alttaki platformlarda iş görmeye devam edebilme.
Scan: Taramak, gözden geçirmek. Parça parça gözden geçirmek. Bilgisayar

ekranında yazılmış metni gözden geçirmek.
Scannability: Kolay okunurluk. Bir göz atmayla amaç ve içeriğinin

kolayca algılanabilir olması.
Scheduled maintenance : Programlı bakım. Belirli bir zaman programına

göre yürütülen koruyucu bakım.
Screen: Ekran. İmgelerin yansıtıldığı yüzey.
Screen saver: Ekran koruyucu. Belirli bir süre kullanılmadığında ekranı

karartan ya da seyrek hareketli görüntülerle kaplayan program.
Script: Belirli bir işi gerçekleştirmek için gereken görev adımları.
Scripted message: Hazır mesaj. Belirli bir durumda bir insanı

bilgilendirmek amacıyla önceden tasarlanıp hazırlanmış mesaj.
Scroll bar: Kaydırma çubuğu. Bir parametrenin değerini kaydırma

çubuğunun yatay ya da dikey oynatılması ile değiştirmeye yarayan grafik

arayüz öğesi.
Scrolling menu: Akıtmalı menü. Bir fare ya da tuşla açılan, ancak

açıldığında tümü ekranda gösterilmeyip akıtma ile devamı görülebilen

menü.
Scrolling mouse: Ruletli fare. Tıklama tuşlarından başka ekranda akıtma

eylemini gerçekleştiren bir tekerciği olan fare.
Sealable equipment: Sızdırmaz donanım. Kutu ya da muhafazası içine

kapatılarak ya da kilitlenerek korunan donanım.
Seamless network: Saydam ağ. Teleiletişim ağı içinde bir noktadan

diğerine sorunsuzca iletişim kurulmasına engel olabilecek veriler

üzerinde herhangi bir değişikliğin yer almadığı ağ.
Search directory: Arama dizini. Gönderme yapılan sitelerin kategorilere

ayrıldığı, bağlantılı metin bağları ile ulaşılan ve bu sitelerin

envanterinin tutulduğu örün sitesi.
Search engine: Arama motoru. Anahtar sözcükler kullanarak bir örün

gezgini kullanan Internet kullanıcısına bilgilere erişimi sağlayan ve

değişik Internet kaynaklarının içeriklerinin dizinini çıkaran program.
Secondery bus: İkincil veriyolu. Bilgisayar donanımında, birincil

veriyolu arızalandığında kartlar arasında veri iletişimini sağlayan

veriyolu.
Secret key: Gizli anahtar, kişisel anahtar. Bilgisayar güvenliğinde

sadece kişinin bildiği ve başkalarının eline geçtiğinde güvenlik

tehdidinin oluşacağı anahtar.
Secure http: Güvenli http. Bilgisayar ağları üzerinde, özellikle kredi

kartı ile ödemelerde kullanılan güvenli http protokolü.
Secure voice equipment: Şifreli ses donatımı. Güvenli ses donatımı.
Security classification: güvenlik sınıflaması. Bir bilgi öğesine

gereksindiği korumaya göre verilen güvenlik oranı.
Security counter - measures: Güvenlik önlemi. Bir bilgisayar sisteminde

bilgi güvenliğini tehdit eden tehlikelere karşı savunma önlemleri.
Security management: Güvenlik yönetimi. Bilgisayar ağlarına, ağa

erişimi denetleyen, yetkilendiren ve kimlik tanılaması yapan yönetim

işlevi.
Segment: Bir programı oluşturan, bir ölçüde birbirinden bağımsız

çalışabilen yordamlardan herbiri.
Selection: bir öğeler topluluğunda belirli ölçüleri sağlayan nesneleri

tanılama. Bir veritabanında belirli ilişkileri sağlayan grupları bulma.
Selector switch: Seçici anahtar. Birçok kontrol devresinden birini

seçmekte kullanılan ve elle işletilen çok konumlu anahtar.
Self-extracting file : Kendini açabilen dosya. Dışardan sağlanan bir

programa gereksinmeden sıkıştırılmış halinden kendi kendine açabilen

dosya.
Serial port: Seri kapı. Dış modem ya da fare aygıtı örneklerinde olduğu

gibi seri kipte çalışan aygıtları bağlantılamak için kullanılan ve

bitlerin her saat darbesiyle teker teler iletildiği kapı.
Server: Sunucu. Bilgi işlem düzenlerinde gelen bir iş isteğini yerine

getirmekle yükümlü ya da bu rolü protokol gereği benimsemiş bilgisayar.

Bilgisayar ağında başka bilgisayarlara hizmetler veren bilgisayar.
Server application: Sunucu uygulaması. Dinamik bir link ile istemci

uygulamasındaki bir hedef belgeye bağlanacak veriler ya da hedef

belgedeki bir nesneye gömülecek nesne içeren belge yaratan uygulama.
Shared access: Paylaşımlı erişim. Verilere aynı anda birden fazla

kullanıcının erişebilmesi.
Shareware: Paylaşılan yazılım. Bilgi hizmet sunucuları tarafından

kullanıcılara ücretsizce dağıtılan ve deneme mahiyetinde olan yazılım.
Shell: Bir bilgisayarın işletim sistemi ile kullanıcı arasında yer alan

ve klavye, dokunmalı ekran ya da işaretçiyle yapılan kullanıcı

girişlerini yorumlayıp işletim sistemine ileten arayüz.
Spelling Checker: Yazım denetleyicisi. Bilgisayardaki metinlerin yazım

denetimini, bir yazım sözlüğü aracılığı ile gerçekleştirilen program.
Starter diskette: Başlatma disketi.
Static IP Number: Statik IP adresi.bir servis sağlayıcı tarafından

özellikle sunuculara ve veritabanlarına verilen değişmez IP adresi.
Status code: Bilgisayarda bir işlemin, örneğin taşıma, eşlik denetim

hatası, elde, vb gibi sonucunu belirten kod.
Storage structrure: Bellek yapısı. Verilerin bellekteki, ilişkilerini

koruyacak şekilde tasarlanmış saklatım yapısı.
Streaming data: Duraksız veriler. Çoklu ortam içerikli ve sunucudan

istemci terminaline sürekli iletim halinde gönderilip okutulabilen

veri.
Streaming media player: Akıtmalı çoklu ortam okuyucusu. Bir çoklu ortam

sunucusundan gelen verileri açıp gerçek zamanda okuyabilen dolayısıyla

ekrana görüntü, hoparlöre ses olarak gönderebilen, istemcinin

terminaliyle bütünleşik yazılım.
Subnet mask: Alt ağ maskesi. Internet protokolü uygulayan ağlarda IP

adresi içinde bir alt ağı belirlemek için kullanılan maske.
Subscriber groupe: Abone grubu. Aynı tür hizmeti kullanan abonelerin

grubu.
Supervisor: Bir işlemin, pogramın vb. yürütümünü izleyen program.
Surround sound: Dörtlü stereo, çok hoparlörlü ses.
Swap image: Bukelamun imge. Bir örün sayfasındaki imgenin, farenin

üzerinden geçirilmesi sonucu şeklini ya da rengini değiştirmesi.

Switch: Anahtar, şalter. Bir devrenin bağlantısını değiştiren veya açıp

kapayan aygıt. Bir ağın düğümlerinde yer alan ve devreleri, mesajları

yönlendiren devre.
System clock: Sistem saati. Mikroişlemcilerde gerek dışarısı ile veri

alış verişini gerekse de içindeki veri alışını işlemeye ürettiği

darberlerle eşzamanla bilgisi sağlayan elektronik devre.
System configuration: sistem düzenleşimi, sistem yapılanışı. Genellikle

bir bilgisayar sistemini oluşturan birimleri, alt sistemleri de

göstererek belirleyen herhangi bir çizim ya da liste.
System disk: Sistem diski. Bilgisayarın çalışmaya başlaması için

işletim sisteminin sadece gerekli kısımlarını barındıran disk.
System maintance: Sistem bakımı. Bir bilgisayar sisteminde, sistemin

değişen koşullara ya da isterlere uyarlanması, hataların düzeltimi,

başarımın iyileştirilmesi gibi işler.
System resource: sistem özkaynakları. Bilgisayar sistemi tarafından

kontrol edilen programlar, aygıtlar ve işlere ayrılan bellek alanları.
Tab: Sekme. Yazılan sayfa üzerinde yazıcının ya da sayfanın konumunu

ekran ise imlecin konumunu önceden saptanmış belirli bir yere atlatmak.
Table: Çizelge, tablo. Kullanıma elverişli biçimde sıralanan sayısal

bilgiler dizgesi.
Tablet: Düz bir yüzey üzerinde bir kalemin konumunu koordinat

verilerine dönüştüren bilgisayar giriş birimi.
Tag: Bir veri kümesi hakkında kimlik ve diğer bilgileri taşıyan

karakter kümesi.
Tape: Manyetik bant. Manyetik özellikli ve kayıt amacıyla kullanılan

bant. Örneğin manyetik bant sürücüsü, manyetik bant etiketleri.
Target: Hedef. Bilgisayarda verilerin yazıldığı bellek aygıtına

ilişkin. Bir komutun gönderilmiş olduğu program ya da sistem.

Gönderilen bilginin amaçlandığı alıcı.
Task: Görev. Çoklu programlamalı ya da çoklu-işlemcili bir ortamda

bilgisayar tarafından bir iş öğesi olarak ele alınan bir ya da daha çok

komut dizesi. Yönetim tarafından muhasebesi yapılabilen en küçük iş

parçası.
Task bar: Görev çubuğu. Windows işletim sisteminde sıkça kullanılan

değişik yazılımların başlatma simgelerini içeren dikdörtgen alan.
TCP/IP: TCP/IP, Transmission Control Protocol/Internet Protocol. Hem

yerel hem de geniş alan ağları üzerinde uçtan uca eşdüzeyli birimler

arasında bağlantıyı sağlayan iletişim protokolleri.
Telecommunications: Teleiletişim. Bilginin üretilmesi, saklatımı, başka

yere iletimi, işlenmesi ve tüketimini sağlayan kablo, radyo, optik ve

diğer elektromanyetik sistemler.
Telephone network: Telefon ağı. Birincil olarak telefon hizmeti vermek

üzere kurulmuş teleiletişim ağı.
Telnet: Telnet. TCP/IP üzerinde çalışan ve uzaktaki bir bilgisayara

erişip ekranda o sistem yakındaymış gibi çalışma ortamı sağlayan

uygulama protokolü.
Temperature sensor: Sıcaklık algılayıcısı. Sıcaklığa tepki veren ve

elektriksel bir çıktı ya da mekanik bir eylemle sonuçlanan algılayıcı.
Template: Şablon. Ortak özellikleri olan nesneleri yaratmakta ya da

bulmakta kullanılan model.
Temporary data: Geçici veriler. Sadece ilgili sürecin yaşamı boyunca

tutulan veriler.
Tera: Tera. Onlu gösterimde onun onikinci kuvveti. 1.000.000.000.000.
Terminal: Uçbirim, terminal, bağlantı ucu. Şebekeden aldığı bilgiyi

kullanıcıya uygun bir biçimde sunan kimi tamamlayıcı işlevleri de

yerine getiren, kullanıcının yakınında bulunan donatım. Bir veri

iletişim ortamında veri giriş-çıkışını sağlayan donanım birimleri

topluluğu.
Text: Metin, yazı. İki boyutlu ve kolayca anlaşılmak amacıyla

düzenlenmiş (örneğin kağıda basılı ya da ekranda görünür biçimde)

bilgi. Bu bilgi simgeler, tümceler, resimler, çizenekler, çizelgeler

şeklinde olabilir.
Texture: Doku. İmge işlemede bir bölgedeki piksellerin gri

tonlamalarının uzamsal düzenleşimi.
Thread: İzlek. Bir elektronik forumda tartışmanın çizgisi. Bir bilgi

işleme sürecinde gerçekleştirilebilecek en küçük işlem birimi. Bir

süreçte tek bir kontrol akışı.
Threat: Tehdit. Bilgisayar güvenliğinde bilgi sistemini

örseleyebilecek, bilgileri açığa çıkarabilecek, hizmet vermeyi

engelleyebilecek, herhangi bir durum ya da olay.
Threshold: Eşik. Üstünde olunduğunda bir şeyin doğru ya da çalışır

duruma geçtiği, altında olunduğunda da tersinin geçerli olduğu değer,

düzey ya da nokta. Bir fizyolojik ya da psikolojik etkinin kendini

göstermeye başladığı durum.
Tick mark: İşaret çentikleri. Bir grafiğin eksenleri üzerinde

değerleri, kategorileri vb. göstermek üzere kullanılan kısa dik

çizgiler.

TIFF (Tag Image File Format) : TIFF. Bazı kişisel bilgisayarlarda

kullanılan ve taranmış imgeleri saklamak ya da alıp vermek için

yararlanılan grafik dosya formatı.
Time alignment: Zamanlama ayarı. İki sürecin görece zaman

referanslarının uyumlu kılınması.
Timeout: Zaman aşımı. Belirli bir zaman dilimi sonunda olması beklenen

bir olayın gecikme dolayısı ile gerçekleşmemesi.
Timer: Zamanlayıcı. Zamanı ölçmek üzere içeriği dönemli olarak

değiştirilen yazmaç.
Toner: Toner, toz mürekkep. Lazer yazıcılarda ya da fotokopi

makinelerinde kullanılan toz halindeki mürekkep.
Tool: Araç. Bir uygulama programını geleneksel programlama dillerini

kullanmak gerekmeden geliştirmelisine elveren yazılım.
Toolbox: Araç kutusu. Bilgisayarda kullanıcının fare tıklaması ile

harekete geçirebileceği fonksiyonları bir arada gösteren kutu ya da

palet.
Transaction: İşlembilgi, hareket. Toptan ya da uzaktan iş girişinde bir

iş ya da iş adımı. Bir iş istasyonu ile bir başka aygıt arasında,

örneğin müşterinin hesabına para girmek, gerçekleşen işlem. Bir

uygulama programına gönderilen ve bir işin ya da sürecin oluşmasına yol

açan veri girişleri.
Transmission: İletim. İletilerin bir noktadan bir ya da birkaç noktaya

taşınması eylemi.

Transparent: Saydam. Kullanıcı tarafından yürütümü, çalışması,

gerçekleştirimi algılanmayan alet, işlem, program. Veri iletiminde

kontrol karakterleri içermeyen veriler. Işığı olduğu gibi geçiren,

varlığı gözle ayırt edilmesi zor olan madde.
Trial: Deneme. Bir olayı oluşturmak üzere olasılıksal bir tasarımla

yapılan deney.
True color: Gerçek renk. Bilgisayar ekranlarındaki yeşil, kırmızı ve

mavi renklerin sekizer bitle, toplam 24 bitle gösterildiğinden elde

edilen renkler.
Tuner: Radyo alıcısı. Audio yükselticisini içermeyen radyo ya da bir

alıcı kanal ayar mekanizması.
Tuning: Ayarlama. Bir aygıtın bir ya da daha çok sayıda parametresini

ayarlayarak çınlama frekanslarından birini uyumlama. En iyi başarımı

elde edebilmek için bir sistem ya da devrenin frekansa göre

uyumlanması.
Tutorial: Eğitim kursu. Eğitim amaçlı sunulan bilgi. Bir yazılımı

kavramak için verilen eğitim bilgileri.
Type: Tip. Örneğin tip öznitelikleri, tip bildirimi.
UHF band: 3 Ghz arasındaki frekansları içeren radyo bandı.
Ultrasound: Hızı, ses hızından yüksek olan.
Unavailable: Kullanılmayan, yararlanılmayan.
Under construction: Kurulmakta olan site, yapım aşamasında. Internet

ortamında bir örün sitesinin henüz kurulmakta olduğunu belirten deyim.
Underline: Altını çizmek.
Undo: Geri almak, iptal etmek.
Unformatted: Formatlanmamış. Bilgi işlemde giriş ya da çıkış

işlemlerinden önce hiç bir düzenlemenin yapılmaması.
Unicode: Dünyanın bütün dillerini kapsayan, karakter başına 16 bit

kullanan, dolayısıyla 65.000 karakteri gösterebilen karakter kodlama

sistemi.
Uniform: Düzgün, bir biçimli.
Union: Ortaklık. C Programlama dilinde birden fazla tip sahibi olup

herhangi bir anda ancak bir tipte olabilen değişken. Veritabanında

yapılan aramada iki arama anahtarının birlikteliği.
Unit: Birim, aygıt. Bir işi yapacak olan alet, aygıt, sistem.
Universal: Evrensel, genelgeçer.
Unpack: Açmak. Bilgi işlemde verileri yoğunlaştırılmış biçimden özgün

biçimlerine getirmek.
Unsigned: İşaretsiz.
Unzip: Zip sıkıştırmasını açmak.
Update: Güncelleme. Bir bilgi işlem sisteminde yeni bilgiler eklemek,

eski bilgileri tazelemek gibi etkinlikler; örneğin dosya güncelleme.
Upgrade: Niteliğini iyileştirmek, sınıf atlatmak. Bilgisayar yazılım ya

da donanımını daha iyisi ve yenisiyle değiştirmek.
Uplink: Bir uyduda yer istasyonundan bilgi gönderen kanal.
Upload: Yukarı yönde yükleme. Herhangi bir bilgi depolama yerinden,

çoğunlukla kişisel bi bilgisayardan, genellikle daha üstün bir

bilgisayar belleğine veri gönderme.
Usability: Kullanılabilirlik. Bilgi işlemde kullanımı kolay ve

anlaşılır olan yazılım veya donanım.
User: Kullanıcı. Bir sistemin hizmetlerine gereksinen herhangi biri.

Örneğin kullanıcı erişimi, kullanıcı kodu, kullanıcı arayüzü ,

kullanıcı etiketi, kullanıcı terminali.
Userid: Kullanıcı adı. Bir bilgisayar sisteminde bir kullanıcıyı

tanıtan özel karakter dizgisi.
Utility program: Yardımcı program. Bir bilgisayarın sistem yazılımıyla

birlikte kullanıcıya sunulan, veri dosyalarını aktarma, dosya sıralama,

birleştirme gibi kullanıcının sık sık gereksinime duyabileceği

hizmetler için parametrelerle yönetilen genel yordamları içeren yazılım
Validation: Sağlama, geçerlilik sınaması. Bir ölçme aracı ya da ölçümün

konusuna uygunluğunu ve her türlü dizgeli, dizgesiz yanılgıdan

arınmışlığını gösterme.
Value: Değer. Bir simgeye karşılık gelen nicelik ya da tutar. Bir

simgeye, parametreye, değişkene atanan değer.
Variable: Değişken. Değeri değişebilen ve çoğunlukla ölçülebilen bir

nicelik ya da özellik. Programlama dillerinde herhangi bir anda tek bir

tane olmak üzere farklı değerler alabilen dil nesnesi.
Vector: Vektör, yöney. Sıralı sayı kümesi ile tanımlanan nicelik.

Bilgisayar grafiğinde yönlü doğru çizgi.
Verification: Doğrulama. Bir sistem ya da bileşenin geliştirilme

sürecinde belirli bir evresinin istenen koşulları sağlayıp

sağlamadığının saptanması.
Version: Sürüm. Bir belge ya da yazılım programının başlangıçtaki

dağıtımı ya da aradaki düzeltmeleri de içeren ara dağıtımı.
Vibration: Titreşim. Esnek bir maddenin ya da dalgalanan bir ortamın

denge durumundan ayrılıp bırakılmasıyla başlayan yinelemeli devinim.
Video card: Grafik kartı, video kartı. Bilgisayarın ürettiği grafik ve

verileri saklayan ve ekrana sürekli tazeleyerek getiren ekleme kart.
Video compressor: Video sıkıştırıcısı. Video işaretlerini sayısal

olarak sıkıştırarak iletim bant genişliği ve bellek hacmini azaltan

aygıt ya da yöntem.
Video conferencing: Videokonferans. İki ya da daha çok nokta arasında

iki yönlü konuşma ve görüntünün aktarımı ile oluşturulan iletişim

oturumu.
Video streaming: Duraksız video aktarımı. Internet üzerindeki video

dosyaların gerçek zamanda okunması.
View: Bakış. Veri yönetiminde ilgili alanların, sınıfların,

ilişkilerin, özelliklerin, kısımların vb. Belirli bir amaca yönelik

olarak derlenmesi.
Viewpoint: Bakış açısı.
Virtual: Sanal. Görünürde gerçek gibi olup, aslında başka araçlarla

hayata geçirilen.
Virus: Virüs. Bir bilgisayarda sistem öz kaynaklarını boğacak şekilde

belleği bozan program.
Visibility: Görünürlük. Bilgisayar grafiğinde bir öğrenin ekranda

görünüp görünmeyeceğini belirleyen özellik.
Visual: Görsel.
Voice: Ses
Volume: Gürlük, kazanç. Ses genliğinin düzeyi. Bir nesnenin uzayda

tuttuğu üç boyutlu yer.
Wait condition: Bekleme durumu. Bir bilgisayarın hiç bir iş yapmadığı,

iki işlem arasında beklemede olduğu durum.
WAN (Wide Area Network): Geniş alan ağı. Bir bölge ülke ya da yerküreyi

kaplayabilen boyutta, bilgisayarları, uçbirimleri, ve yerel alan

ağlarını bağlantılayan veri iletişim ağı.
WAP (Wireless Application Protocol): Telsiz erişim protokolü. Cep

telefonu abonelerinin sınırlı bir kanaldan Internet'e erişimlrini

sağlayan protokol.
Warping: Bir nesnenin, bir yüzeyin şeklinin kalıcı biçimde bozulması.
Wave: Dalga. Zaman, uzam ya da her ikisinin birden işlevi olan bir

görüngü.
Web browser: Internet üzerinde bilgi kaynaklarını aramaya elveren ve

bağlantılı metin ve ortamların olanaklarını kullanan istemci yazılımı.
Webmaster: Site şefi. Bir örün sitesinin bakımı ve sunucunun iyi

işlemesi, yeni örün belgelerinin hazırlanması gibi yükümlülükleri olan

uzman.
Window: Pencere. Bilgisayar ekranında komutların yazıldığı ya da

bilgilerin gösterildiği alan.
Wireless: Telsiz.
Wiring: Kablo bağlantıları. Elektriksel bağlantıları sağlamak üzere

kablo gibi iletkenlerin düzenleşimi, örneğin kablo bağlantı çizeneği,

kablo bağlantı aygıtı, kablo bağlantı programı.
Wizard: Sihirbaz, yardımcı program. peş peşe gelen diyalog kutuları

sayesinde kullanıcıya zor bir görevin yerine getirilmesinde yardımcı

olan ve bir yazılımla tümleşik sunulan yardımcı yazılım.
Word: Sözcük. Bir bütün olarak değerlendirilen bit dizisi.
Workshop: Çalıştay. Belirli bir uzmanlık alanında, bir sorunu irdelemek

üzer toplanmış kişilerin etkinliği.
Workspace: Çalışma alanı. Robotbilimde bir robotun iki ana hareket

ekseni boyunca erişebileceği noktaların belirlediği uzay.
Workstation: İş istasyonu. Video uçbirim ve klavye ile donatılmış veri

giriş ve çıkışı için kullanılan bilgisayar dizisi.
Worm: Kurt. Başlatıldıktan sonra sürekli kendini kopyalayarak bellek

yiyen saldırı programı.
Wrap-around: Sarma. Bilgisayar grafiğinde ekranın bir ucundan çıkan bir

nesnenin ekranın diğer ucundan girmesi.
Write-protect: Yazmaya karşı koruma. Bir veri saklama ortamında kaza

eseri verilerin kaybına yol açacak şekilde yazılmasını önleyici düzen.

x-intercept: X ekseni kesmesi.

x-rays: radyoloji görüntüsü. Röntgen imgesi.

x-Windows: X-penceresi. Birçok Unix sistemi tarafından kullanılan

grafik nitelikli kullanıcı arayüzü.
y-intercept: Y ekseni kesmesi.

Yaw angle: Rotadan sapma açısı.
Zero-address instruction: Adressiz komut.

Zero-synchronization: Sıfır ayarı.

Zig-zag scanning: Zikzak tarama.

100) A’DAN Z’YE MİCROSOFT EXCEL (TAM 9 SAYFACIK)


***OTOMATİK KAYDETME:
Excel'de çalışırken belgelerimizin belirli aralıklarla otomatik olarak

kaydedilmesini sağlayabilir miyiz?
Araçlar*İçine Ekle (Tools*Add-Ins) komutunu çalıştırın. Ekrana gelen

diyalog kutusunda Otomatik Kaydet (AutoSave) seçeneğini işaretleyip

Tamam düğmesine basın. Artık Araçlar (Tools) menüsünü açtığınızda

Otomatik Kayıt (AutoSave) seçeneğinin eklendiğini göreceksiniz. Bu

komutu çalıştırınca ekrana Otomatik kaydetme ayarlarını yapabileceğiniz

bir diyalog kutusu gelecektir. Otomatik kaydetme aralığı ve buna benzer

diğer bir sürü seçeneği buradan ayarlayabilirsiniz.


***ÜST VE ALT BİLGİ:
Excel tablolarımı kağıda dökerken üstbilgi ve altbilgi alanlarında

değişik, kendime özel bilgiler yazdırmak istiyorum. Örneğin basılan

sayfanın başlığı, sayfayı hazırlayan kişinin adı vs.. gibi. Bunu nasıl

başarabilirim?
Excel5.0 ile çalışma sayfalarınızı kağıda dökerken alt tarafa özel

bilgiler yazdırmak istiyorsanız, Dosya*Sayfa Yapısı (File*Page Setup)

komutunu çalıştırın. Ekrana gelecek olan diyalog kutusunun

Üstbilgi/Altbilgi (Header/Footer) sekmesine gidin. Burada üstbilgi

(header) ve altbilgi (footer) alanlarını özelleştirebilir, bu alanlara

yazılacak olan bilgileri aşağı doğru açılan listelerden seçebilirsiniz.

Excel 95 sizin için bir dizi seçenek hazırlamıştır. Bu seçenekler

arasında kendinize uygun olan seçeneği bulamazsanız Özel Üstbilgi

(Custom Header) veya Özel Altbilgi (Custom Footer) düğmelerinden birine

basıp ekrana gelecek olan diyalog kutusunda istediğiniz özel ayarı

yapabilirsiniz.


***SAYILARI BİÇİMLEME:
Bir hücreye yazdığımız rakamlar bazen ondalık kesir basamaklı, bazen TL

eklenmiş olarak görünüyor. Bazen de yazdıklarım tarihe dönüşüveriyor.

Bunun nedeni nedir?
Bunun nedeni, seçtiğiniz hücrelerin biçiminin kullanma amacınızdan

farklı biçimlenmiş olması. Bu durumu düzeltmek için, hücre veya

hücreleri seçin, sağ fare tuşu ile üzerine tıklayıp Hücreleri Biçimle

(Format Cells) komutuna tıklayın. Karşınıza gelen diyalog kutusunun

Sayı (Number) bölmesindeki listede, Genel, Sayı, Para Birimi, Tarih,

Zaman gibi seçenekler göreceksiniz. Bunlar hücrenin biçimini belirler.

Bu diyalog kutusunun sağındaki pencere içinde ise bu biçimlerin farklı

türleri yer alır. Her birinin üzerine geldiğinizde açıklaması diyalog

kutusunun üzerinde görünür, ama bir örnek vererek konuyu daha iyi

açıklayalım: Hücreye yazdığımız rakamın ondalık kesirden sonra iki

hanesinin görünmesini istiyorsak, Hücreleri Biçimle diyalog kutusunda

Sayı seçeneğini seçin; Ondalık Yerleri (Decimal places) kısmına 2

yazın. Excel ondalık kesrini virgül (,) olarak gösterir. Buradaki 1000

Ayracı Kullan (Use 1000 Seperator) seçeneğini işaretlerseniz, rakam

sondan itibaren üçer hanede bir nokta (.) ile ayrılacaktır (örneğin 345

bin, 345.000,00 olarak gösterilir).


***PARA BİRİMİNİ DEĞİŞTİRME:
Para birimi girdiğimiz hücrelerde hep TL çıkıyor. Bazen para birimi

olarak ABD doları da ($) kullanıyoruz. Hücre biçimlerini kendimiz

belirleyemez miyiz?
Default para birimini Windows 95 belirler. Bunu Denetim Masası*Bölgesel

Ayarlar*Para Birimi (Control Panel*Regional Settings*Currency)

bölmesinden değiştirebilirsiniz. Ancak yapacağınız değişiklik tüm

belgelerinizi etkiler. Bazı hesap tablolarında TL, bazılarında $

işareti kullanacaksanız, Excel size hücreleri özel olarak biçimleme

seçeneği sunar. Özel biçimlemek istediğiniz hücreleri seçip üzerlerine

sağ fare tuşu ile tıklayın ve Hücreleri Biçimle*Sayı (Format Cells)

komutunu çalıştırın. Karşınıza gelen diyalog kutusunun Sayı (Number)

bölmesine girip listeden İsteğe Uyarlanmış'ı (Custom) seçin. Tür (Type)

kısmının altındaki listede bazı hazır rakam formatları göreceksiniz.

Bunlardan sizin için uygun olanını seçin. Örneğin seçtiğiniz hücrede

3455 yazıyorsa ve listeden #.##0,00 seçeneğini işaretlemişseniz, gerçek

ra kam 3.455,00 olarak görünecektir. Rakamınızın nasıl görüneceğini

diyalog kutusunun Örnek (Sample) kısmında görebilirsiniz. Son olarak

Tür kısmında görünen biçimin sonuna bir boşluk bırakıp $ işaretini

yazın. Tamam düğmesine tıkladığınızda hücrede 3.455,00 $ yazdığını

göreceksiniz.


***DEFAULT AYARLARINI DEĞİŞTİRMEK:
Excel'i her açtığımda yazıtipi, üstbilgi ve altbilgi alanları, kenar

boşlukları, kılavuz çizgileri default olarak geliyor. Bu default

değerleri değiştiremez miyiz?
Bu ayarların bazılarını Araçlar*Seçenekler (Tools*Options) komutu ilke

açılan diyalog kutusunun çeşitli bölmelerinden değiştirebilirsiniz,

ancak hepsini değil. Bunun daha değişik bir yolu var: Excel'de yeni bir

kitap (workbook) açın ve yazıtipinden, altbilgi ve üstbilgi alanlarına,

kenar boşluklarından kılavuz çizgilerinin görünüp görünmeyeceğine her

şeyi istediğiniz gibi düzenleyin. Sonra bu kitabı Excel programınızın

bulunduğu klasörün altındaki XLStart klasörüne KİTAP.XLT adıyla

kaydedin. (İngilizce Excel 95 kullanıyorsanız bu dosyayı BOOK.XLT

adıyla kaydedin.) Artık Excel'i her açtığınızda kendi belirlediğiniz

default değerlerle karşılaşacaksınız.

***Excel Sayfasız Açılsın.
Excel'i her açtığınızda, karşınıza boş bir kitap sayfası gelir. Mevcut

bir Excel dosyasını açacaksanız, bu sayfa boşu boşuna açılmış olur.

Excel'in sayfasız olarak açılmasını istiyorsanız, masaüstünde bir Excel

kısayolu yaratın. Bu kısayola sağ fare tuşu ile tıklayıp Özellikler

(Properties) komutunu çalıştırın. Kısayol (Shortcut) bölmesinin Hedef

(Target) kısmında yazılı program yolunun sonuna /E parametresini

ekleyin.


***ONDALIK VE BASAMAK AYRAÇLARI.
Excel'de ondalık ayracı default olarak virgül (,), binlik hane ayracı

nokta (.) işaretleri ile gösterilir. Aslında bunu Windows 95 belirler.

Ondalık ayracının nokta, binlik basamak ayracının virgül olmasını

istiyorsanız, Windows 95'te Denetim Masası*Bölgesel Ayarlar*Sayı

(Control Panel*Regional Settings*Number) bölmesine girin. Aradığınız

ayarları burada bulacaksınız.


***SAYFALARA İSİM VERMEK:
Bir Excel çalışma kitabının sayfaları Sayfa1, Sayfa2,… olarak

isimlendirilmiştir. Bunlara özel bir isim vermek istiyorsanız sayfa

sekmesinin üzerine çift tıklayın, yeni sayfa ismini girip Tamam

düğmesine tıklayın.


***ÖZEL DÜĞMELER EKLEMEK.
Excel araç çubuklarında bulamadığınız düğmeleri arıyorsanız, araç

çubuğuna sağ fare tuşu ile tıklayıp Özelleştir (Customize) komutunu

çalıştırın. Her bir kategoriyi seçtiğinizde, yan tarafta

kullanabileceğiniz düğmeleri göreceksiniz. Bu düğmelerin üzerine

tıkladığınızda, diyalog kutusu üzerinde açıklaması belirecek. Bu

düğmeleri fare ile araç çubuğuna sürükleyip bırakabilirsiniz.


***EXCEL’İN DOSYA AÇ KLASÖRÜYLE AÇILMASI:
Excel ile hazırladığınız belgeleri belirli bir klasör altında

tutuyorsanız, Dosya*Aç komutuyla direkt karşınıza bu klasörün çıkmasını

isteyebilirsiniz. Bunun için Araçlar* Seçenekler*Genel

(Tools*Options*General) bölmesine girin. "Varsayılan dosya yeri"

(Default file ********) bölmesine Dosya Aç komutu ile açılmasını

istediğiniz klasörün yolunu yazın.


***BULUNAN DEĞERLERİ BAŞKA HÜCRELERDE KULLANMA:
Hücrelerde formüller kullanarak hesaplama yaptırıyoruz. Bulunan

değerleri başka sayfaların başka hücrelerinde de kullanmanın pratik bir

yolu var mı?
Diyelim ki, Sayfa1'in D sütununa mart ayı giderlerini kalem kalem

girdiniz ve sütun sonunda tüm giderleri toplayıp mart ayı giderlerini

buldunuz. Bu toplamı başka hücrelerde kullanacaksanız kopyalayıp

yapıştırmak yetmez; çünkü formülde hücre adresleri yeni hücrenin

konumuna göre değişir; yani bir anlamda değerler değil formül

kopyalanır. Yapılacak iş, formülü değil hücre adresini kopyalamaktır.

Örneğin mart ayı toplamı, Sayfa1'in D5 hücresinde ise bunu başka bir

sayfadaki başka bir hücreye kopyalarken =Sayfa1!D5 formülünü

kullanmanız gerekir. Bunun pratik yolu ise, kaynak alınacak hücrelere

bir ad vermektir. Örneğin, orijinal mart ayı toplamının bulunduğu

hücreyi seçip Ekle*Ad*Tanımla (Insert*Name*Define) komutunu

çalıştırırsanız, karşınıza Ad Tanımla (Define Name) diyalog kutusu

çıkar. Çalışma kitabındaki adlar (Names in workbook) kısmına bir ad

girin (örneğin mart_toplam). Burada sözcükler arasında boşluk

bırakmamaya dikkat edin. Tamam düğmesine tıkladığınızda o hücrenin bir

ismi olur. Artık o çalışma kitabının herhangi bir sayfasında herhangi

bir hücreye =mart_toplam yazdığınızda, orijinal hücredeki mart ayı

toplamı görünecek.


***HATA MESAJLARININ ANLAMI:
Excel'de formüller kullandığımızda, hücrelerde bazen hata mesajları

çıkıyor. Bunların anlamı nedir?
O halde size hata mesajlarının anlamını açıklayalım.
#SAYI/0! (#DIV /0!) Formülünüz bir sayıyı sıfıra bölmeye veya bölme

işlemi için boş bir hücreye göndermeye çalışıyor. Bildiğiniz gibi bir

sayı sıfıra bölünemez.
#AD? (#NAME?) Formül, çalışma tablosunda bulunmayan bir alan adına

başvuru yapıyor. Hücrelerinizi adlandırdıysanız, yazım yanlışı yapmış

ta olabilirsiniz.
#YOK! (#NULL?) Formülde hücre başvurularını bağımsız değişkenlerden

ayırmak için virgül veya noktalı virgül kullanmanız gereken yerlerde

boşluk kullandığınızı gösterir.
#SAYI! (#NUMBER!) Formülünüzde bir sayı ile ilgili bir sorunla

karşılaştığınızı gösterir. Bu, Excel formülünde yanlış türde bir

bağımsız değişken veya hesaplama sonucu, çalışma sayfasında

görüntülenemeyecek kadar büyük veya küçük bir değer olabilir.
#REF! Excel, geçersiz bir hücre başvurusu ile karşılaştığında belirir.

Bu, formül içinde başvurulmuş bir hücreyi sildiğinizde veya üzerine

başka bir hücre yapıştırdığınızda olabilir.
#DEĞER! (#VALUE!) Bir formülde yanlış türde bir bağımsız değişken,

yanlış tür bir işlem kullandığınızda veya metin girişi içeren hücrelere

başvuru yapan matematik işlemler yapmaya kalkıştığınızda belirir.


artık 1 repi çok görmessiniz ya (: